วันอาทิตย์ ที่ 20 เดือนกันยายน คศ.2020

130 ปีที่ผ่านมา จุดเริ่มต้นของลำไยที่นำมาปลูกครั้งแรกในจังหวัดเชียงใหม่ ที่บ้านน้ำโท้ง ต.สบแม่ข่า อ.หางดง

130 ปีที่ผ่านมา จุดเริ่มต้นของลำไยที่นำมาปลูกครั้งแรกในจังหวัดเชียงใหม่ ที่บ้านน้ำโท้ง ต.สบแม่ข่า อ.หางดง

ใครหลายคนยังไม่รู้จุดกำเนินของลำไย ในประเทศไทย โดยเฉพาะทางภาคเหนือ ที่นิยมปลูกเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ลำไยต้นแรกได้นำเข้ามาปลูกเป็นครั้งในประเทศ อยู่ที่บ้านน้ำโท้ง ต.สบแม่ข่า อ.หางดง จ.เชียงใหม่ บริเวณแม่น้ำปิงจำนวน 3 ต้น และได้ปลูกไว้ที่กรุงเทพมหานคร 2 ต้น เมื่อปีพศ. 2434 อายุเกือบ 130 ปี ซึ่งชาวจีนนำลำไยมาถวายพระราชชายาเจ้าดารารัศมี ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 จำนวน 5 ต้น มอบให้เจ้าน้อยตั๋น ณ เชียงใหม่ ผู้เป็นน้องชาย นำมาปลูกที่จุดดังกล่าว ส่วนลำไยที่กรุงเทพคาดว่าอาจจะเป็นลำไยที่ปลูกบริเวณตรอกจันทร์ สำหรับลำไยที่ปลูกบริเวณบ้านน้ำโท้งนั้น จากการสังเกตพบว่าน่าจะเป็นต้นพันธุ์ที่เพาะจากเมล็ด เพราะดูจากลักษณะของต้นและการเจริญเติบโตของต้นที่สูงใหญ่
และคาดว่าในสมัยนั้นยังไม่มีความรู้เกี่ยวกับการขยายพันธุ์ด้วยการตอนกิ่ง และพันธุ์ที่นำมาครั้งนั้น คือ พันธุ์เบี้ยวเขียว

ผู้สื่อข่าวพาไปดูจุดเริ่มต้นปัจจุบัน ลำไยต้นแรกที่มีนั้นถูกขุดออกไปกระจายไป 3 แห่งของจังหวัดเชียงใหม่และลำพูน ก่อนจะมีการขยายพันธุ์ซึ่งนำมาปลูกไว้เพื่อให้ประชาชนได้รู้ประวัติ ซึ่งอยู่ห่างจาก อบต.สบแม่ข่า ไปเพียงเล็กน้อยจะเห็นกรงสีขาวและป้ายประวัติระบุไว้ ส่วนลำไยต้นแรกที่เหลืออยู่ นายตั๋น แสงกันทะ ได้ขยายพันธุ์ต้นเดิมเมื่อปี 2558 นายกองค์การบริหารส่วนตำบลสบแม่ข่า ได้นำมาปลูกไว้จุดดังกล่าว จากการสอบถามประชาชนในตลาดจุดลำไยต้นแรกแล้วพบว่าได้ขุดออกไปแล้วอยู่ที่จุดที่ 1 มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จังหวัดเชียงใหม่ จุด 2 โครงการพัฒนา
พื้นที่ดินมูลนิธิชัยพัฒนา ต.ศรีบัวบาน อำเภอเมือง จังหวัดลำพูนและจุดที่ 3 เทศบาลตำบลวังผาง อำเภอเวียงหนองล่อง จังหวัดลำพูน มีเป้าหมายเพื่ออนุรักษ์ต้นลำไยพันธุ์ดั้งเดิมไว้ให้เยาวชนรุ่นหลังได้ศึกษาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของลำไยในประเทศไทยมาเป็นมาอย่างไร ส่วนใครต้องการเดินทางไปศึกษาเรียนสอบถามได้ที่ อบต.สบแม่ข่า อ.หางดง จ.เชียงใหม่.

ทรงวุฒิ ทับทอง
Cr.ศิระ วีรตันตยาภรณ์