กองทัพภาคที่ 3 ขอเชิญร่วมศึกษาเรียนรู้ “บ้านป่องนัก พิพิธภัณฑ์มณฑลทหารบกที่ 32”

กองทัพภาคที่ 3 ขอเชิญร่วมศึกษาเรียนรู้ “บ้านป่องนัก พิพิธภัณฑ์มณฑลทหารบกที่ 32”

ตามที่ รัฐบาลมีนโยบายส่งเสริมการท่องเที่ยว เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ และเพื่อให้สอดคล้องตามกรอบยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ในการกระจายความมั่นคงทางเศรษฐกิจสู่ชุมชนทั่วประเทศ นั้น กองทัพบก ร่วมกับ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ได้จัดทำบันทึกข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือ การส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวในเขตทหาร ภายใต้โครงการ “Army Land” ดินแดนท่องเที่ยวในเขตทหาร เพื่อเปิดบริการให้ประชาชนได้เข้ามาท่องเที่ยว พักผ่อน หรือร่วมกิจกรรมนันทนาการ ซึ่งเป็นการสร้างกิจกรรมการท่องเที่ยวในรูปแบบใหม่ เป็นทางเลือกให้กับนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างประเทศ ได้เลือกใช้บริการแหล่งท่องเที่ยวอย่างหลากหลาย อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมอาชีพและสร้างรายได้เพิ่มให้แก่ชุมชนทหารและครอบครัว รวมถึงประชาชนในพื้นที่ใกล้เคียง รวมทั้งยังมีพิพิธภัณฑ์ทหาร เพื่อเป็นแหล่งค้นคว้าทางประวัติศาสตร์ความเป็นชาติไทย และเป็นสถานที่เชิดชูเกียรติของบรรพบุรุษที่พลีชีพเพื่อชาติ กระตุ้นเตือนให้คนไทยได้เห็นภัยความแตกแยกทางความคิด และปัญหาของภัยสงครามในอดีต รวมถึงเป็นที่ศึกษาหาความรู้ และพักผ่อนหย่อนใจของประชาชนทั่วไป นั้น

“บ้านป่องนัก พิพิธภัณฑ์มณฑลทหารบกที่ 32” ค่ายสุรศักดิ์มนตรี อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง เป็นอีกหนึ่งสถานที่ท่องเที่ยวสร้างการรับรู้ประวัติศาสตร์พลับพลาที่ประทับ สถาปัตยกรรมอันทรงคุณค่าให้ประชาชนชาวจังหวัดลำปาง และนักท่องเที่ยวได้เห็นความสำคัญทางประวัติศาสตร์ สมบัติอันล้ำค่าของชาวไทย และ ชาวจังหวัดลำปาง เคยใช้เป็นพลับพลาที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ในการเสด็จพระราชดำเนินเยือนมณฑลพายัพ เมื่อเดือนมกราคม 2469 ต่อมาเดือนมีนาคม 2501 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 เสด็จประทับระหว่างทรงเยี่ยมราษฎรภาคเหนือ ก็ใช้พลับพลาที่ประทับอีกครั้งหนึ่ง
การเรียกชื่อ “บ้านป่องนัก” เป็นการเรียกตามลักษณะการก่อสร้างบ้านในภาษาเหนือ ซึ่งคำว่า “ป่อง” หมายถึง “หน้าต่าง” และคำว่า “นัก” หมายถึง “มาก” เมื่อรวมกันแล้วจึงมีความหมายคือบ้านที่หน้าต่างจำนวนมาก มีลักษณะเป็นอาคารไม้ 2 ชั้น ยกพื้นเตี้ย ขนาดกว้าง 19 เมตร ยาว 25 เมตร ชั้นล่างสูงจากพื้นดิน 80 เซนติเมตร มีหน้ามุขแบบ 5 เหลี่ยม จำนวน 5 มุข หลังคาทรงพีระมิด ตัวบ้านเป็นสถาปัตยกรรมยุโรปแบบคลาสสิก สมัยกรีก ราวศตวรรษที่ 13 ผสมผสานกับสถาปัตยกรรมแบบไทย มีหน้าต่างแบบแป้นเกล็ดทั้งบานแบะ และบานกระทุ้งมากถึง 250 บาน ช่องหน้าต่าง 469 ช่อง ควบคุมการก่อสร้างโดย พันโท พระมหาณรงค์เรืองเดช ผู้บังคับกองทัพที่ 1 กรมทหารราบที่ 17 ซึ่งใช้งบประมาณในการก่อสร้างจำนวน 16,000 บาท (ในยุคสมัยนั้น) หากคิดเป็นราคาในปัจจุบันนี้คงประมาณค่ามิได้

ภายในบ้านป่องนัก ได้มีการแสดงเรื่องราวความเป็นมาของจังหวัดลำปาง และศิลปวัฒนธรรม ตลอดทั้งอาวุธยุทธภัณฑ์สมัยสงครามโลก ครั้งที่ 2 และเครื่องใช้สมัยสงคราม และของทหารกล้าในอดีต ในแต่ละสมรภูมิ อีกทั้งเครื่องใช้ส่วนพระองค์อีกจำนวนหนึ่ง ภายในบ้านยังคงสภาพห้องทรงงาน ห้องเสวย ห้องบรรทม ซึ่งยังคงเก็บรักษาไว้อย่างดี เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาและเกิดความภาคภูมิใจ
ในการนี้ แม่ทัพภาคที่ 3 ขอเชิญชวนข้าราชการทหาร ในสังกัดกองทัพภาคที่ 3, พี่น้องประชาชนในพื้นที่ 17 จังหวัดภาคเหนือ ได้มาเยี่ยมชม “บ้านป่องนัก” ที่เป็นสมบัติล้ำค่า และความเกี่ยวเนื่องกับประวัติศาสตร์ของมณฑลพายัพ โดยได้ขึ้นทะเบียนเป็นพิพิธภัณฑ์ทหาร โดยมอบหมายให้มณฑลทหารบกที่ 32 ดำเนินการดูแลสมบัติอันล้ำค่านี้ ร่วมกับชาวจังหวัดลำปางและชาวไทย ในการบูรณะปรับปรุง ซ่อมแซม ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากทุกภาคส่วน ให้ “บ้านป่องนัก” มีความงดงาม และคงสภาพเดิมไว้ทุกประการ เพื่อเป็นสถานที่ที่รวบรวมข้อมูล และเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ อันเกี่ยวเนื่องกับความเป็นเอกราชและความเป็นไทย ไว้ให้ลูกหลานสืบไป ทั้งนี้ ผู้สนใจสามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ โทร 0 5422 5941-3 ต่อ 72318.

ทรงวุฒิ ทับทอง
คณะบรรณาธิการข่าว กองทัพภาคที่ 3
6 เมษายน 2565