(มีคลิป) ทม.แม่โจ้ สืบสารประเพณี “ล่องสังขาร” สานต่อประเวณีบ่าเก่า อนุรักษ์สืบสานประเพณีปี๋ใหม่เมือง ปี 2565

ทม.แม่โจ้ สืบสารประเพณี “ล่องสังขาร” สานต่อประเวณีบ่าเก่า อนุรักษ์สืบสานประเพณีปี๋ใหม่เมือง ปี 2565

เมื่อวันที่ 13 เมษายน 2565 ที่สวนสาธารณะสวนสวรรค์เมืองแม่โจ้ นายประหยัด ทรงคำ นายกเทศมนตรีเมืองแม่โจ้ พร้อมคณะผู้บริหาร ส.ส.วิทยา ทรงคำ, อ.สนั่น ธรรมธิ, พระครูวิสาลจริยคุณ เจ้าอาวาสวัดแม่แก้ดน้อย หรือ วัดศรีดอนชัยป่าตึงงาม พร้อมสมาชิกสภาทม.แม่โจ้ และคณะกรรมการจัดงาน ร่วมในพิธีเปิดโครงการสืบสารประเพณี “ล่องสังขาร” เพื่ออนุรักษ์สืบสานประเพณีปี๋ใหม่เมือง ปี 2565 โดยมีนายณรงค์ศักดิ์ อัจฉรานุวัฒน์ อธิบดีผู้พิพากษาศาลแรงงาน ภาค 1 เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการอนุรักษ์สืบสานประเพณีปี๋ใหม่เมือง เทศบาลเมืองแม่โจ้ ประจำปี 2565 โดยมีนายวิรัช จิโรจน์พงศา ปลัดเทศบาลเมืองแม่โจ้ กล่าวรายงานถึงโครงการอนุรักษ์สืบสานประเพณีปี๋ใหม่เมือง เทศบาลเมืองแม่โจ้ ประจำปี 2565 ในครั้งนี้

นายประหยัด ทรงคำ นายกเทศมนตรีเมืองแม่โจ้ กล่าวว่า ปี๋ใหม่เมือง ตรงกับประเพณีสงกรานต์ในภาคกลางช่วงเดือนเมษายน หรือเดือน 7 เหนือ ประเพณีปีใหม่เมืองเป็นการเปลี่ยนศักราชใหม่ และเป็นโอกาสให้สมาชิกในครอบครัวได้มาอยู่รวมกันเพื่อทำบุญตักบาตร สรงน้ำพระ สระเกล้าดำหัว เล่นน้ำ และขอพรจากผู้ใหญ่ ช่วงเวลาของประเพณีปีใหม่เมือง แบ่งออกได้ดังนี้ วันสังขารล่อง ปัจจุบันถือเอาวันที่ 13 เมษายน ของทุกปีเป็นวันสังขารล่อง เป็นวันแรกของกิจกรรมประเพณี ปีใหม่เมือง หลังเที่ยงคืนวันที่ 13 เมษายน จะมีการจุดประทัด ยิงปืน เพื่อส่งสังขารหรือไล่สังขาร ในวันนี้สมาชิกในครอบครัวจะทำความสะอาดบ้านเรือน และ วันเน่าหรือวันเนาว์ วันที่ 14 เมษายน ของทุกปี วันนี้เป็น “วันดา” คือวันที่ต้องเตรียมสิ่งของต่างๆ เพื่อใช้ทำบุญและดำหัวผู้ใหญ่ในวันรุ่งขึ้น มีการขนทรายที่แม่น้ำเข้าวัด เพื่อก่อเป็นเจดีย์ทราย และความเชื่อบางประการเกี่ยวกับวันเน่า ไม่ควรด่าทอ กล่าวคำร้ายต่อกัน จะเป็นอัปมงคลไปทั้งปี วันพญาวัน ตรงกับวันที่ 15 เมษายน ของทุกปี ถือเป็นวันเถลิงศก เปลี่ยนศักราชเริ่มต้นปีใหม่ วันนี้มีการทำบุญทางศาสนาแต่เช้าตรู่ และอุทิศกุศลไปถึงญาติผู้ล่วงลับ หรือเรียกว่า “ทานขันข้าว” (ตานขันเข้า) หลังจากนั้นนำตุงปักลงบนกองเจดีย์ทราย และคนเฒ่าคนแก่ก็อยู่ร่วมพิธีเวนทานเจดีย์ทราย ถวายช่อตุงปีใหม่ และฟังเทศนาธรรมอานิสงส์ปีใหม่ ช่วงบ่ายเป็นการสระเกล้า ดำหัว เพื่อขอขมาคนเฒ่าคนแก่ พ่อแม่ ครูอาจารย์วันปากปี ตรงกับวันที่ 16 เมษายน ของทุกปี ถือเป็นวันแรกของปี วันนี้คนล้านนาจะมารวมตัวกันเพื่อทำบุญเสาใจบ้าน หรือส่งเคราะห์บ้าน บางแห่งอาจจะต่อด้วยพิธีสืบชะตาหมู่บ้าน ในตอนค่ำของวันนี้จะมีการบูชาเทียน สืบชะตา ลดเคราะห์ รับโชค เพื่อให้เกิดความเป็นมงคลแก่ครอบครัว และมีความเชื่อบางประการเกี่ยวกับ วันปากปี ชาวล้านนาจะกิน “แกงขนุน” หรือภาษาชาวบ้านเรียกว่า “แก๋งบ่าหนุน” กันทุกครอบครัว เพราะเชื่อว่าจะหนุนชีวิตให้เจริญก้าวหน้า จึงเป็นโอกาสที่เด็กๆหนุ่มสาว ผู้เฒ่าผู้แก่ได้พบเจอกันและทำกิจกรรมร่วมกันผ่านประเพณีต่างๆ

เทศบาลเมืองแม่โจ้ ได้ตระหนักและให้ความสำคัญเกี่ยวกับการส่งเสริมอนุรักษ์วัฒนธรรมและประเพณีอันดีงามของท้องถิ่นอันดีงามอย่างต่อเนื่อง ให้คงอยู่กับอนุชนรุ่นหลังสืบไป จึงได้จัดทำโครงการอนุรักษ์สืบสานประเพณีปี๋ใหม่เมือง เทศบาลเมืองแม่โจ้ประจำปี 2565 ขึ้นระหว่างวันที่ 12-16 เมษายน 2565 ณ อาคารสำนักงานเทศบาลเมืองแม่โจ้ ชุมชนในเขตเทศบาลเมืองแม่โจ้ และสวนสาธารณะสวนสวรรค์เมืองแม่โจ้ โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อเป็นการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ และฟื้นฟู ส่งเสริมอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของท้องถิ่นให้คงอยู่กับอนุชนรุ่นหลังต่อไปและเพื่อส่งเสริมให้ เด็ก เยาวชน ประชาชนได้เรียนรู้ความสำคัญ รู้จักวิถีชีวิตรู้ถึงคุณค่าของประวัติความเป็นมาวัฒนธรรมประเพณีอันดีของท้องถิ่น อันจะสร้างความภูมิใจ และจิตสำนึกในการรักษา วัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของท้องถิ่นสืบไป

โดยได้กำหนดให้มีกิจกรรมต่างๆ ดังนี้ กิจกรรมรณรงค์ส่งเสริมอนุรักษ์สืบสาน การแต่งกายพื้นเมืองตามประเพณีปี๋ใหม่เมือง, กิจกรรมฟื้นฟู ประเพณีลอยสังขานต์ในวันสังขานต์ล่อง ประเพณีสระเกล้าดำหัวผู้สูงอายุแบบล้านนา, กิจกรรมการแสดงศิลปวัฒนธรรม ซอพื้นเมือง ดนตรีพื้นเมือง, กิจกรรมสาธิต ข่วงผญ๋า วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น และการประกวดประเภท ประเพณีพื้นเมืองไทย ประกอบด้วย, การประกวดประดิษฐ์เครื่องสักการะล้านนา หมากสุ่ม หมากเบ็ง ต้นผึ้ง ต้นดอก ต้นเทียน การประกวดอาหารพื้นเมือง 1.ลาบหมูสุก 2.ลาบควายดิบ 3. การจัดผักกับลาบ 4.แกงอ่อมหมู 5. แกงฮังเล 6. น้ำพริกอ่อง และการประกวดส้มตำลีลา ผู้เข้าร่วมกิจกรรมประกอบด้วยผู้สูงอายุในชุมชน ประชาชน และเยาวชน รวมถึงเจ้าหน้าที่พนักงานเทศบาลเมืองแม่โจ้

ทางด้านนายณรงค์ศักดิ์ อัจฉรานุวัฒน์ อธิบดีผู้พิพากษาศาลแรงงาน ภาค 1 กล่าวว่า นับเป็นความภาคภูมิใจ และชื่นชมยินดี ที่นายกเทศมนตรีเมืองแม่โจ้ คณะผู้บริหาร และ คณะกรรมการจัดงานผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย ได้ตระหนักและ ให้ความสำคัญเกี่ยวกับการส่งเสริมอนุรักษ์วัฒนธรรมและฟื้นฟูประเพณีอันดีงามของท้องถิ่น อันดีงามอย่างต่อเนื่อง ให้คงอยู่กับอนุชนรุ่นหลังสืบไป

“ประเพณีปี๋ใหม่เมือง หรือประเพณีสงกรานต์แบบล้านนาเป็นประเพณีที่คู่ควร ต่อการอนุรักษ์ สืบสาน ประเพณีล้านนาบางอย่างเริ่มเลือนหายไป ประเพณีปี๋ใหม่เมือง เป็นการเปลี่ยนศักราชใหม่ และเป็นโอกาสให้สมาชิกในครอบครัวได้มาอยู่รวมกัน เพื่อทำบุญตักบาตร สรงน้ำพระ รดน้ำดำหัว เล่นน้ำ เพื่อต้อนรับสิ่งดีงามที่จะเกิดขึ้นในปีใหม่ เป็นการรักษาขนบธรรมเนียมของไทยไว้ มิให้สูญหายไปตามกาลเวลา และยังรักษา ภูมิปัญญาท้องถิ่นไว้ ขอขอบคุณนายกเทศมนตรีเมืองแม่โจ้ คณะผู้จัดงาน คณะกรรมการตัดสินการประกวด และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่านที่ได้จัดให้มีกิจกรรมอนุรักษ์สืบสานประเพณี ปี๋ใหม่เมือง ครั้งนี้เพื่อเป็นการเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ และฟื้นฟู ส่งเสริมอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของท้องถิ่นให้คงอยู่กับอนุชนรุ่นหลังต่อไปและเพื่อส่งเสริมให้เด็ก เยาวชน ประชาชนได้เรียนรู้ความสำคัญ รู้จักวิถีชีวิตรู้ถึงคุณค่าของประวัติความเป็นมาวัฒนธรรมประเพณีอันดีของท้องถิ่น อันจะสร้างความภูมิใจ และจิตสำนึกในการรักษา วัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของท้องถิ่นสืบไป”.

ทรงวุฒิ ทับทอง